Yoga یوگا

یوگا درک بسیار عمیق از ذات انسان برای قدم گذاشتن در مسیر تکامل انسانی است و طی آن جسم، ذهن، روان در یک موازنه قرار می‌گیرند.    

هاتایوگا (یوگای فیزیکی)، سلسله تمریناتی است برای قسمت‌های مختلف بدن که به‌صورت کشش‌های ملایم، توقف، برگشت از حرکت و البته همراه با تنفس‌های عمیق و آرام و تمرکز فکر انجام می‌گیرد. این سری حرکات به ماهیچه‌ها، ستون‌فقرات و اندام‌های وضعیت کاملاً مطلوب و متعادلی می‌بخشد و نه تنها به بدن فرم داده، بلکه تمام ارگان‌های داخلی و غدد، در وضعیت بسیار متعادل و مطلوب قرار می‌گیرند، با انجام کشش‌های یوگائی و رهائی فیزیکی (رهائی ماهیچه‌ای) همراه با تمرینات تنفسی، منبع بسیار وسیعی از انرژی در وجود تمرین‌کننده ذخیره می‌شود. این انرژی مغناطیسی شما را آماده می‌کند تا با تمام امراض بدنی و روحی مقابله کنید. تمرینات عملی وانهادگی Relaxation تمرکز ذهن را زیاد کرده، فکر را متمرکز، روح را جلا و به رفع کامل خستگی بدن می‌پردازد که نتیجه آن، انرژی ذهنی، قدرت خلاقیت، حافظه و یادگیری افزایش‌یافته و استعدادهای نهفتهٔ حسی و فراحسی آشکار می‌گردد. علم یوگا، کهن‌ترین سیستمی است که تاکنون در جهان وجود داشته و همچنان در حال گسترش است. تمرینات آن شامل حرکات بدنی، فکر، شعور و روان است. یوگا درک بسیار عمیق از ذات انسان برای قدم گذاشتن در مسیر تکامل انسانی است و طی آن جسم، ذهن، روان در یک موازنه قرار می‌گیرند. تکنیک‌های یوگا اتصال بین بدن فیزیکی، ذهن و روان را برقرار کرده، راه‌حل مطمئنی برای آرامش فکر و درک حقیقت از طریق آگاه شدن بر خویشتن است. آساناهای مختلف یوگا به‌طور منظم و یکنواخت تمام اعصاب را تحت کشش قرار داده، به استحکام آنها کمک کرده و سبب موازنه تعادل شیمیائی بین عصب‌ها و انتقال پیام‌ها می‌شوند.
آنها همچنین سیستم اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک را موزون و متعادل کرده و تمام اعمال ارادی و همچنین غیرارادی ما را تحت کنترل در می‌آورد. انجام آساناها همچنین غدد را به‌طور متعادل تحریک می‌کنند. اگر اعصاب و غدد شما سالم باشند، بدن و ذهن شما هم درمقابل ناراحتی‌ها و تهدیدات جواب‌های سریع و نرمال می‌دهند. اما اگر اعصاب و هورمون‌های شما نامتعادل عمل کنند به‌طور پیوسته پیام‌های اضطراری و ناگهانی صادر شده احساس ناراحتی، دلواپسی و افسردگی کرده، تحریک‌پذیری اعصابتان زیاد می‌شود. آلبرت انیشتین در مورد اهمیت کارکرد غدد داخلی چنین نظر می‌دهد: ”حتی سرنوشت ما را نیز غدد داخلی رقم می‌زنند، فعالیت این غدد نیز از حرکت و افکار انسان تأثیرپذیرفته و تحریک می‌شوند.“ نهایت آنکه با کمک تکنیک‌های باستانی هاتایوگا شما می‌آموزید که ادراکات و حساسیت‌ها (دریافت‌های) خود را از سطح جسم و پوست به سطحی عمیق‌تر یعنی ذهن، اندام‌ها و غدد داخلی رهنمون کرده، تحت کنترل و هدایت قرار دهید.
در چنین شرایطی دوگانگی و تضاد بین ”درون“ و ”بیرون“ و یا ”جسم“ و ”ذهن“ و همچنین ”ذهن“ و ”روان“ به‌تدریج محو شده و اتحاد و یگانگی بین عناصر فوق به‌وجود خواهد آمد که نتیجه این اتحاد و یگانگی چیزی نیست جز ”سلامت“ به معنی ”تعادل بین جسم و ذهن و روان“
در آخر توصیه می‌گردد حرکات یوگا حتماً بایستی با نظارت و راهنمائی مربی کارآزموده و با تجربه و به‌صورت حضوری انجام شود. همچنین توصیه می‌شود تمرینات یوگا به‌صورت گروهی انجام گیرد تا بیشترین نتایج را به‌همراه داشته باشد.

یوگا فرایند كشف خود شناسی را در پی دارد .و علاوه بر فوایدی كه برای افراد دارد برای جامعه نیز می تواند مفید باشد .در واقع نمی توان گفت یوگا فقط یك ورزش بدنی است چون پژو هشهای علمی ثابت می كند كه یوگا نه تنها بر جسم انسان تا ثیر می گزارد بلكه در تنظیم نیروی پرانیك یا انرژی حیاتی و جریان آن و همچنین بر ضمیر انسان نیزموثر می باشد .
یوگا علم حیرت انگیزی است كه تفكر- استدلال و منطق را در سطح عالی به انسان هدیه می كند .
یوگا به معنی اتحاد است و منظور از یوگا اتحاد و یگانگی با وجود درونی است .
برای رسیدن به این اتحاد تعداد حالات و وضعیت هایی وجود دارد كه آسانا نامیده می شود . كه با حركات یا تمرینات ژیمناستیك نرمشها و بدن سازی نباید اشتباه گرفت .
مفهوم و معنای ی.گا ( اتحاد و یگانگی ) با وجود درونی است كه با رفع دو گانگی فكر و ماده و نیل به یك واقعیت متعالی در درون عملی می شود .
آسانا به معنی قرار گرفتن در وضعیت و حالتی كه در آن میتوان رو حاً و جسماً خو نسرد و راحت بود و در آرامش كامل قرار گرفت .
برنامه آموزشی یوگكا به گونه ای طرح ریزی شده كه به توسعه بافت شخصیت منتهی می شود .
آسانا به علت گششهای عضلانی و ماساژ اعضا و غدد داخلی و ایجاد هماهنگی بین اعضاء بدن و سیستم اعصاب برای ایجاد سلامتی ورفع بیماری ها بسیار موثر بوده وبه تمرین كننده سلامتی اعطا می كند و بطور خارق العاده ای در تسكین و بهبود بسیاری از بیماریها و حتی بیماریهای غیر قابل علاج مفید واقع میشود . ومیتواند درد را از بین ببرد یا قابل تحمل نماید .
هدف از تمرین آساناها ی یوگا = توسعه شخصیت ،روانی و روحی است .
هدف از تمرینهای ورزشی = حفظ سلامت وكسب قدرت بدنی از طریق تقویت جسم وعضلات واستوخوانهاست . تمرینات جسمی علاوه بر سرعت حركت نیازمند تنفس زیاد است كه كار قلب وسیستم تنفسی را زیاد میكند ودر نتیجه خستگی وكم شدن انرژی حیاتی را موجب می شود .ورزشكاران جوان در حین تمرینات ورزشی خود را سالم احساس می كنند اما با رشد تدریجی بدن زمان اعضای بدن به علت كهولت كارایی خود را نسبت به وظایفی كه دارند از دست می دهند . آنگاه دچار مشكلات تنفسی یا بیماری های روماتیسمی می شوند و این بدان دلیل است كه بیشتر از حد معمول از محلهای ارتباط و اتصال استخوانها با هم استفاده شدهاست .وعضلات نیز بیش از حد رشد كرده اند از اینرو سختی و استحكام خود را از دست داده اند وشل شده اند. این تغییر باعث میشود كه بافت عضلانی به چربی مبدل گردد . اگر بمدت كوتاهی تمرینات ورزشی و بدن سلزی قطع شود چربی زیادی در عضلات جمع می شود .
ورزش های سنگین برا همه افراد میسر نیست اما آساناهای یوگا برای همه سنین امكان پذیر است .

۱- آساناهای یوگا جامع ترند و بتدریج با وانهادگی و تمركز انجام می شوند كه سیستم درونی و بیرونی را تحت تاثیر قرار می دهد از این رو سیستم اعصاب. غدد داخلی و اعضای درونی و یرونی تشویق می شوند كه بطور صحیح عمل كنند ضمناً آساناها اثر فیزیكی روانی دارند و در بهبود ناتواناییها موثر بوده و فاقد محدودیتها برای افراد تندرست یا ناسالم . جوان یا پیر می توانند این تمرینها را انجام دهند .
۲- هورمونهای مختلف در سطح بدن متناسب ترشح می شوند و سلامتی بدن را تامین میكنند . با ایجا د سلامتی علاقه به حیات و ادامه زندگی افزایش می یابد .
۳- از طریق انجام تمرین های منظم یوگا – عضلات – استخوانها – دستگاه تنفسی – دستگاه دفعی – گردش خون هماهنگ می شوند واین تمرینها به بدن قابلیت انعطاف میدهد و انسان را در تطابق با تغییرات محیط توانا میكند وبا تحریكات ترشحات دستگاه گوارش جذب و دفع نظم ایجاد می كند كه اث مستقیمی به ایجاد تعادل در اعصاب سمپاتیك وپارا سمپاتیك دارد . خلاصه آنكه تمرینات یوگا بدن رادر حالت تعادل و خوب نگه می دارد و بدن نا سالم را بسوی سلامت هدایت می كند .
۴- تمرینات یوگا مشابه داروست كه متناسب با توانایی ،ظرفیت وحساسیت بدن انسان تجویز می شود . همانگونه كه نسبت مصرف دارو باید رعایت شود تا منجر به نتیجه گردد تمرینات نیز باید زیر نظر استاد و به مقدار مشخص انجام شوند . والا نتایج حاصله رضایت بخش نخواهد بود .
آشتانگا یوگا = یوگای انضبات جسم وفكر – ارتباط روح و جسم ( جسم از طریق آساناها و تغذیه پرورش پیدا می كند . ذهن از طریق مدیتیشن و شاواسانا )
جسم از طریق هاتا وگا – ذهن از طیق راجا یوگا .
هاتا یوگا : شخص را قادر می سازد بوسیله تمریناتی بر مقاومت طبیعی خود افزوده وسلامتی را در حیطه جسم ذهن تجربه كند وبر واكنشهای عصبی غیر ارادی خود كنترل و تسلط داشته باشد .
راجا یوگا : با این روش به كنترل و انظباط ذهن دست می یابیم .با انجام این تمرینها مهارتهای ذهنی افزایش پیدا كرده . میزان دقت . تمركز. اراده . اراده و حافظه و سایر توا نایهای ذهنی تقویت می شود .

● سلامتی چیزی بیش از بیمار نبودن است :
چینی ها معتقدند سلامتی تركیبی از سلامت روح . ذهن و جسم می باشد و سلامت كامل با تعادل این سه سیستم امكان پذیر است . آنان معتقدند تعادل بسیار حیا طی و مهم است و هر عضوی با اعضا ء مر تبط دیگر باید در حال تعادل باشد تا انرژی مثبت در همه بدن ایجاد شود و سلامت كامل برقرار شود .

● برای آنان كه می‌خواهند آغازگر راه یوگا باشند
یوگا كلمه‌ای سانسكریت و به معنی وحدت و یكی شدن و همچنین نظم و انضباط است. با تركیب این دوكلمه با یكدیگر می‌توان به مفهوم جدیدی دست یافت كه در واقع همان انضباط در مسیر وحدت است. به‌عبارت دیگر انضباطی كه به یكی شدن درون و بیرون فرد، هماهنگی كلی با هستی و سرور درونی منتهی می‌شود. همه ما آگاهانه یا ناآگاهانه در پی ارتقاء سطح سلامت جسم، روان و روح خود و سرور درونی هستیم.
هرچند گاهی برای رسیدن به این اهداف از راههایی عجیب و گاهی زیانبار حركت می‌كنیم زیرا در برخی موارد مفهوم سرور و كمال را با لذت و ارضاء شدن مقطعی اشتباه می‌كنیم. به‌همین دلیل برخی از مردم برای رسیدن به این لذتها به سیگار، الكل، مواد مخدر روی می‌آورند غافل از آن‌كه سرور و كمال درونی را نمی‌توان خرید و این ارزشها تنها حاصل مدتها تلاش و حركت مثبت و سازنده هستند. یوگا رعایت نظم و انضباط در زندگی آگاهانه و روزمره ماست. هنگامی كه زمام زندگی و اعمال خود را به‌دست می‌گیریم به تواناییهای درونی خود برای رسیدن به سرور یا آنچه در سانسكریت آناندا نام دارد، پی می‌بریم. این قابلیتها، آگاهی و خصوصیات شخصیتی ما را رشد می‌دهد و در سایه انرژی و تمركز مضاعفی كه در ما ایجاد می‌شود در زندگی روزمره خود نیز موفق‌تر و پرتوان‌تر فعالیت خواهیم كرد و این انرژی را به دیگران نیز منتقل می‌كنیم. از سوی دیگر هنگامی كه ما كم انرژی و افسرده باشیم محیط بیرون را نیز دلگیر خواهیم دید و گاهی حتی افسردگی خود را به‌دیگران نیز منتقل خواهیم كرد.

● یوگا چیست و چه چیزی یوگا نیست ؟
تصور برخی از مردم از یوگا مجموعه‌ای از حركات بدنی دشوار و عجیب است. گروهی دیگر تصور می‌كنند كه یوگا مجموعه‌ای از روشهای مدیتیشن است. برخی دیگر با دیده ترس و احتیاط به آن می‌نگرند و تصور می‌كنند كه یوگا نوعی دین یا مذهب است. اما تمام این تصورات نادرست‌اند. در برخی از شاخه‌های یوگا (به ویژه هاتا یوگا) حركات جسمی فراوان وجود دارد ولی این حركتها تنها فعالیتهای جسمی نیستند بلكه این حركات برای آمادگی در محدوده‌ای وسیع‌تر در زندگی و نظم روحی به‌كار گرفته می‌شوند. در قلب تمام مدارس یوگا، مدیتیشن در تمام بخشها وجود دارد اما یوگا بیش از مدیتیشن است. یوگا راهی برای زندگی است. حركت در مسیر یوگا با گشودن افقهای تازه در درون ما، احساس هویتی نوین را در ما زنده می‌كند.
زندگی صنعتی، ما را از هویت اصلی‌مان دور می‌كند. ما در زندگی مدرن تشویق می‌شویم كه بسیاری از وقایع و دانستنیها را بیاموزیم اما هرگز برای شناخت هویت واقعی و درونمان تشویق نمی‌شویم.
هركس كه آن‌قدر سرگردان و نیازمند باشد كه بخواهد از این تفكر عام دوری كند و به سوی خودشناسی گام بردارد، خواه‌نا‌خواه مورد انزوا و تمسخر دیگران قرار خواهد گرفت زیرا آنچه انسان امروز در آن غوطه می‌خورد (كه تنها شامل خوردن، نوشیدن، خوابیدن، كار كردن و ... است) طبیعی تلقی می‌شود و بالطبع هر رفتار دیگری غیرطبیعی و ناهنجار.
در قرن حاضر این تفكر نادرست به‌تدریج جای خود را به سنن گوناگونی داده‌است كه انسان را با ذات و طبیعت اصلی‌اش آشتی می‌دهند. در تمام این تفكرها و رویه‌ها رویاپردازی نورانی، تجربه خروج روح از بدن، تجربه‌های فراحسی و سایر تواناییهای روانی وجود دارد. در این روشها همچنین می‌توان به جذبه، حالات عرفانی و بالاتر از همه اینها روشن‌بینی دست یافت.
یوگا با تمام این قابلیتها در دسترس ماست. تمام روشهای خالص یوگا به نحوی با روشن‌بینی سر وكار دارند و این روشن‌بینی با نامهای گوناگونی مانند خودشناسی، وحدت عرفانی، وحدت با حقیقت، عروج نهایی، بیدار كردن هستی برتر، عشق بی‌شرط، درك رحمت خالص، صلح كامل و ... بیان می‌شود. اما علاوه بر آن، یوگا مجموعه‌ای از اهداف ثانویه مانند سلامت جسمی، ثبات خلقی، هماهنگی و خدمات اجتماعی را نیز به‌همراه دارد.
بر اساس سنن یوگا، روشن‌بینی مانند كوهی است سر به فلك كشیده كه اغلب مردم با آنكه از عجایب و زیباییهای قله آن آگاهند، تنها در دره‌های آن سفر می‌كنند. برخی دیگر ترجیح می‌دهند گهگاه در دامنه‌های آن تفنن كنند. برخی دیگر هرازگاهی به قله آن نگاه می‌كنند اما فاصله زیاد از قله مانع حركت آنان می‌شود. در این میان تنها افرادی معدود چنان جدی و پر تلاش و بلند همت‌اند كه سختی صعود از صخره‌ها و دامنه‌ها را به‌جان می‌خرند و به سوی قله روشن‌بینی و خودشناسی حركت می‌كنند و از این میان آنان كه به قله می‌رسند در كمال آرامش و صلح به دامنه كوه می‌نگرند و در انتظار دیگران هستند تا به سوی قله حركت كنند و گاه برخی از آنان حتی پاكی و صفای كوه را ترك می‌كنند و به میان بازار و زندگی روزمره می‌آیند تا دیگران را برای حركت و رسیدن به قله تشجیع كنند.

در گستره ای پهناور از تاریخ كه آغاز آن بر كسی آشكار نیست , گروهی از انسانها كه روحی لطیف و فكری خلاق داشتند در جست و جوی خواسته های فطری و عمیق جان خود, علمی را پی افكندند كه هندیان آن را « یوگا» خواندند . آنها با راهنمایی و الهام نداهای آسمانی توانستند روشها و فنونی را برای بر انگیختن نیرو و توانایی های بالقوه و همچنین توسعه حوزه دید و رویت درونی خود طراحی و ابداع كنند. منظور و مقصود از این فنون ،رسیدن و غرقه شدن در عمیق ترین خواسته های اصیل خویش یعنی سرور و آرامش ناب ( آناندام ) توسعه دید درون و امكان رویت اشیاء در میدان های مختلف آگاهی یا آگاهی ناب ( چیتام ) , و سرانجام درك حقیقت خویش یا حقیقت ناب ( ساتیام ) بود .
یوگا شناختی مستقیم و بی واسطه از ژرفای هستی خویش و هماهنگی با قوانین طبیعت است . این معرفت شهودی در پی سلوكی پی گیر و عشقی صادقانه حاصل می شود . در پی این سلوك فرد تسلطی همه جانبه بر قوای تن ، احساسات و افكار خود پیدا می كند ودر نهایت می تواند خود را از حیطه تغییرات احساسی و نگرانیهای فكری فراتر برده ، در عمق قلب خود قرار یابد. جایی كه تلاطمات فكری و محیط خارجی قادر نیست تاثیری برآن داشته باشد.
در مورد معنای واژه « یوگا » تنوعی دیده می شود . آن را به معنای : « اتحاد و وصال » ، « رویت و نظاره » و « كنترل و به زیر یوغ در آوردن » به كار برده اند. یوگا تعریفی از یك یا گروه محدودی از تمرینات یا حالت معینی نیست . بلكه بیشتر اشاره به مجموعه ای از فنون ، از ساده تا بسیار پیشرفته و احوال باطنی مختلف و در واقع یك سیر و سلوك كامل دارد .
روشن بینان و دانایان بسیاری، بویژه در هند، در پس سالها تزكیه نفس و مراقبه های ژرف، حالاتی از آگاهی را كشف و تجربه كردند . مجموعه این حالات و فنون و تعالیم كه برای درك و وصول به این احوال توسط آن مردان خردمند طراحی و دریافت شد « یوگا» خوانده می شود .

● تاریخچه یوگا چیست؟
از لحاظ تاریخی سابقه معرفت و سلوك یوگا را تا دو منبع كهن می توان ردیابی كرد .
۱) تمدن دره سند
۲) تمدن ودایی
بر اساس كشفیات باستان شناسان تمدن دوره سند لااقل قدمتی بالغ بر ۲۵۰۰ سال قبل از میلاد دارد . این تمدن كهن اولین بار در محلی به نام موهنجو درو (تپه مردگان) در دره لركنه(Larkana) در پاكستان امروزی پیدا شد . بعدها قسمتهای دیگری از این تمدن در منطقه ای به نام هرپا ( Harappa) در فلات پنجاب كشف شد . این تمدن در منطقه وسیعی گسترده بود و از فلات پنجاب و سند تا راجستان شمالی و ناحیه كتیهاور (Kathyavar) در هند غربی را در بر می گرفته است.
بعدها پیش آهنگ این تمدن را در آبادیهای كوه پایه ای بلوچستان یافتند كه به نام فرهنگ نال و كولی(Nal-Kulli) مشهورند اما عصر ودایی را با ورود بعضی طوایف آریایی به شمال هند از حدود هزار و پانصد تا پانصد پیش از میلاد تخمین زده اند.
اصولاً در تمدن ودایی ، بیشتر تقدیس قوای طبیعی و توصیف نیروهای شگفت هستی به چشم می خورد .

● این توصیفات كه در چهار كتاب به نام های
۱) ریگ ودا
۲) ساماودا
۳) یاجور ودا
۴) آتاروا ودا نوشته شده اند که ظاهراً مجموعه ای تنظیم شده بر اساس كشف و شهود روشن بنیان « ریشی ها » بوده اند.
تا اینجا مطالبی درباره تاریخچه وماهیت یوگا از پیش رو گذراندیم . با تعریفی كه از یوگا داشتیم به نظر می رسد كه یوگا, علم كهن و جامعی است برای نیل به خود شناسی و بیداری تمام قوای ذهن و بدن و از همه مهمتر استقرار در طبیعت حقیقی خود . با این وجود ، به خصوص در كشورهای غربی دیده شده است كه بعضاً از یوگا به عنوان ورزش ،راههایی برای لاغری ، زیبایی و تناسب اندام و حتی روشی در مانگر ، یاد شده .
هر چند كه هدف غایی یوگا هیچ كدام از موارد یاد شده نیست اما در عین حال می تواند تمام موارد فوق را برای انسان به ارمغان آورد .

● چه تحقیقات و مطالعاتی در مورد تاثیرات یوگا بر سلامتی انسان وجود دارد ؟
یوگی ها و اصولاً یوگا با بلند نظری و مناعت طبع خود، بدون درنظر گرفتن نژاد و ملیت ،خواستار بهره مند شدن تك تك انسانها از این علم هستند . خوشبختانه درنیم قرن اخیر تحقیقات وسیع و دامنه داری در ارتباط با یوگا و سلامتی به عمل آمده كه نمی توان از نتایج آن صرف نظر كرد .
در واقع نتایج این تحقیقات چنان حیرت انگیز و تكان دهنده بوده است كه امروزه از یوگا به عنوان یك طب پیشگیر و مكمل نیز یاد می شود. از آنجایی كه در علم پزشكی ثابت شده است كه بیش از ۷۰ در صد بیماری ها ریشه عصبی دارند ، می توان از یوگا به عنوان طبی پیشگیر و درمانی موثر در هر دو حوزه تن و روان سود جست . از مهمترین شاخص های یوگا ، بررسی دقیق ذهن ، مغز ، اعصاب و اصولاً روان انسان است . در این راستا یوگا به عنوان علمی در متعادل كردن نیم كره های مغزی و هماهنگی بین ذهن و بدن ، پیش تاز است .
در ۵۰ سال گذشته تحقیقات گوناگونی در نقاط مختلف دنیا بروی یوگا و ارتباط آن با سلامت جسم و روان انجام شده این تحقیقات در زمینه هایی چون :
۱) تاثیر تمرینات بدنی ( آساناها ) بر روی جسم
۲) تاثیر تمرینات ذهنی ( كه در بعضی مواقع با حركات جزئی بدنی نیز همراه است )
۳) تاثیر تمرینات نظافتی ( شات كارماها ) بر روی ذهن وبدن
۴) تاثیر مراقبه در كاهش استرس و فشارهای عصبی و درمان بیماری هایی كه منشاء عصبی دارند .
با امید اینكه در این بخش با معرفی هر چند كوتاه و مختصر از یوگا و ارتباط آن با سلامتی توانسته باشیم دریچه ای كوچك را به روی خوانندگان محترم باز كرده باشیم . در پایان امیدواریم كه ارزش این علم والا و نقش آن در زندگی و سلامتی بیش از پیش در كشور عزیزمان ایران شناخته شود .

کمترین فاصله

از دشمنی تا دوستی                                       یک لبخند

از جدایی تا پیوند                                             یک قدم

از توقف تا پیشرفت                                     یک حرکت

از عدالت تا صمیمیت                                    یک گذشت

از شکست تا پیروزی                                  یک شهامت

از عقب گرد تا جهش                                    یک جرات

از نفرت تا علاقه                                        یک محبت

از خسست تا سخاوت                                    یک همت

از صلح تا جنگ                                          یک جرقه

از آزادی تا زندان                                        یک غفلت